TRAFIK KAZALARINDA HUKUKI SORUMLULUK VE SIGORTA

0
32

Yazi basligindan da
anlasildigi üzere bu yazimda ana hatlari ile trafik kazalarinda hukuki
sorumlulugu ve zorunlu mali sorumluluk sigortasinin durumunu ele almak istiyorum.
Bir motorlu aracin isletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasina yahut
bir seyin zarara ugramasina sebep olursa, motorlu aracin isleteni Karayollari
Trafik Kanunu uyarinca zararin tazmini bakimindan sorumlu tutulmustur. Isleten
kavramini hukuki olarak tanimlarsak, araç sahibi araci isleten olarak
adlandirilmaktadir. Araç sahipliginden trafik sicilinde aracin maliki görünen
kisi anlasilmalidir. Ancak aracin trafik sicilinde sahibi görünün kisi her
zaman aracin isleteni olmayabilir. Örnegin motorlu aracin kiracisi veya ariyet
alani ya da motorlu araci tehlike sorumlulugu kendinde olmak üzere kendi adina
isleten ve araç üzerinde tasarrufta bulunan kisiler de yine isleten olarak
sorumlu tutulmaktadirlar.

Konu tazmin sorumlulugu bakimindan ele
alindiginda, hukukun temel dayanagi olan herkes verdigi zarari kusuru oraninda
tazmin eder ilkesi, trafik kazalarinin dogurdugu zararlarin tazmininde
uygulanmaz. Öyle ki Karayollari Trafik Kanunu’nun 85. maddesi uyarinca
isletenin sorumlulugu kusura dayanan bir sorumluluk degil, tehlike sorumlulugu
olarak düzenlenmistir. Yani motorlu araçlarin trafikte isletilmesinin dogurdugu
tehlikeye dayanan bir sorumluluktur. 
Dolayisiyla isleten, kendisine herhangi bir kusur isnat edilemese dahi
aracin isletilmesinden kaynaklanan zarari tazminle mükelleftir. Isletenin
sorumluluktan kurtulabilmesi için KTK. m. 86 dogrultusunda; kendisinin veya
eylemlerinden sorumlu tutuldugu kisilerin kusuru bulunmaksizin ve araçtaki bir
bozukluk kazayi etkilemis olmaksizin kazanin bir mücbir sebepten veya zarar
görenin veya üçüncü kisinin agir kusurundan ileri geldigini ispat etmesi
gerekmektedir.

Bu noktada hatir tasimaciligi
özellik arz etmektedir. Buna göre KTK. m. 87 uyarinca yaralanan veya ölen kisi
hatir için karsiliksiz tasinmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen
kisiye hatir için karsiliksiz olarak verilmis ise, isletenin ve digerlerinin
sorumlulugu bakimindan KTK hükümleri degil diger hükümler uygulanir. Örnegin
Borçlar Kanunu kapsaminda kusur sorumlulugu esas alinacaktir.

            Zorunlu mali
sorumluluk sigortas
ini kisaca anlatmak gerekirse, halk arasinda zorunlu trafik sigortasi
olarak da bilinen bu sigorta türü, isletenlerin yukarida belirtmis oldugum
sorumluluklarinin karsilanmasini saglamak amaciyla düzenlenmistir. Kanunla zorunla
hale getirilmis olan mali sorumluluk sigortasini yaptirmayan araçlar trafige
çikamayacaklardir. Mali sorumluluk sigortasinin zorunlu tutulmasi hem muhtemel
zararlardan sorumlu olan isletenlerin, hem de kazadan zarar gören magdurlarin
lehine olan bir uygulamadir. Zira vukuu bulan bir trafik kazasi karsi tarafin
ölümü ile sonuçlanirsa yukarida belirtilen esaslar çerçevesinde isleten oldukça
agir tazminat yükü altina girecektir. Bu durum onun ekonomik çöküsüne neden
olabilecektir. Kazada ölenin yakinlari açisindan ise kaza neticesinde hak
kazanacaklari tazminat sigortanin sorumluluk tutari oraninda garanti altina
alinmis olmaktadir. Böylece isletenin ekonomik gücüne bagli kalinmaksizin
zararlarin tazmini sigorta sirketlerinden saglanmaktadir. Kaldi ki somut
olaylarinin çogunda araç soförlerinin ekonomik güçlerinin zayif olmasi
uygulamanin yerindeligini ortaya koymaktadir.

Son olarak trafik kazasi sonucu vefat edenin
mirasçilarinin, yaralananlarin yahut bir mali zarara ugrayan kisilerin bahse
konu zararlarinin tazmini usulünü ele alirsak, yukarida bahsedilen kisiler mali
sorumluluk sigortasinda öngörülen sinirlar içerisinde dogrudan dogruya
sigortaciya karsi talepte bulunabilecegi gibi dava yoluna da basvurarak zararin
tazminini sigorta sirketinden saglayabilmektedirler. Uygulamada birçok sigorta
sirketi zararlari karsilarken hak sahiplerinin hukuki anlamda ki bilgi
eksikliklerinden faydalanmakta ve düsük tutarlarda ödeme yaparak kendilerini
ibra ettirmektedirler. Özellikle ölüm veya kalici cismani zararla sonuçlanan
trafik kazalarinda sigorta sirketinin ödemesi gereken tutar önemli miktarlara
ulasabilmektedir. Her ne kadar dava yoluna gidildiginde sigorta sirketi
tarafindan eksik tazmin edilmis olan zararlarin tazmini saglanabilse de gerek
dogrudan sigorta sirketine basvururken gerekse de dava yolunu kullanirken konu
ile ilgili kisilerden hukuki destek almakta fayda vardir. Muhtemel bir hak
kaybina ugramamak için bu göz ardi edilmemelidir.


Av. Yavuz Selim Aydin

e-mail: av.yavuzselimaydin@hotmail.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.